Lời nói đầu
Điều thôi thúc chúng tôi sưu tầm, tập hợp, tuyển chọn, tổ chức bản thảo và xuất bản cuốn sách "Tinh thần yêu nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa" của Trung tướng, Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Xuân Trường (1928-2005) - nguyên Giám đốc Học viện Chính trị quân sự, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, trước hết là bày tỏ lòng thành kính kỷ niệm 90 năm ngày sinh Giáo sư (14.10.1928 - 14.10.2018), sau là hướng tới chào mừng kỷ niệm 20 năm Ngày truyền thống của Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự Bộ Quốc phòng, nơi mà tên tuổi và một phần cuộc đời, sự nghiệp của Giáo sư đã gắn bó với đồng nghiệp, đồng chí của mình. Trên cương vị người sáng lập Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự Bộ Quốc phòng - Viện trưởng đầu tiên, Giáo sư đã có công lao to lớn "xây móng đắp nền" để 20 năm sau Quân đội nhân dân Việt Nam có được Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự ngày nay - một trung tâm nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn quân sự lớn của quân đội và quốc gia.
Với tư cách là Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự đương nhiệm - người được thừa hưởng thành quả do Giáo sư và các bậc tiền bối để lại, đang gánh vác trọng trách người đứng đầu đơn vị, thực hiện các chủ trương, đường lối phát triển khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam trong lĩnh vực quốc phòng, quân sự, bảo vệ Tổ quốc, xây dựng và phát triển Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự, góp phần phát triển khoa học xã hội Việt Nam trong thời kỳ mới; đặc biệt là, bảo vệ và phát triển lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong sâu thẳm lòng mình, chúng tôi muốn thực hiện điều tâm niệm bấy lâu: sưu tầm, làm cuốn sách này, coi đây là món quà quý của lãnh đạo, chỉ huy, cán bộ nghiên cứu, quân nhân chuyên nghiệp, viên chức quốc phòng đã và đang công tác tại Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự, Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng kính dâng lên Giáo sư, gia đình Giáo sư, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và tưởng nhớ đến người sáng lập ra Viện, đưa các chuyên ngành khoa học xã hội và nhân văn quân sự gia nhập ngành khoa học xã hội Việt Nam, làm cho khoa học xã hội và nhân văn quân sự ngày càng phát triển, góp phần xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
Để tưởng nhớ công lao to lớn của Giáo sư và bổ sung tài liệu học tập cho học viên, tham khảo cho cán bộ, giảng viên và cán bộ chính trị toàn quân, năm 2007, Phòng Khoa học Công nghệ và Môi trường của Học viện Chính trị quân sự đã đề xuất ý tưởng xuất bản Tuyển tập sách của Giáo sư ngay sau khi Giáo sư qua đời. Ý tưởng này được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân chấp thuận và chúng tôi được mời góp ý kiến về việc tuyển chọn các công trình, các cuốn sách, bài báo khoa học tiêu biểu đã công bố của Giáo sư, sắp xếp, hiệu đính, xuất bản thành Tuyển tập "Về định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam - lý luận và thực tiễn" . Cuốn sách này đã đến tay bạn đọc vào thời điểm sau khi chế độ xã hội chủ nghĩa theo mô hình xôviết ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ nên Tuyển tập sách ấy có tiếng vang, tầm ảnh hưởng xã hội rộng lớn, có tác dụng định hướng về mặt nhận thức, tư tưởng chính trị, giữ vững sự kiên định đường lối đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong điều kiện lịch sử mới. Cuốn sách được cán bộ, giảng viên, học viên Học viện Chính trị quân sự, các nhà trường quân đội, các cơ quan chính trị và tuyên giáo đặc biệt quan tâm đón nhận, sử dụng làm tài liệu tham khảo, phục vụ công tác giáo dục chính trị, giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học và đấu tranh tư tưởng, lý luận. Tuy nhiên, một số công trình khoa học in trong tuyển tập sách nêu trên chỉ là một phần sáng tạo khoa học của Giáo sư. Nhiều công trình khác của Giáo sư chưa được tập hợp, sắp xếp thành hệ thống, chúng tôi đã dự kiến thực hiện công trình này khi điều kiện cho phép.
Năm 2012, tôi được điều động về công tác ở Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự Bộ Quốc phòng, chúng tôi có điều kiện đến thăm gia đình và thắp hương tưởng niệm Giáo sư vào các ngày lễ, tết. Sau mỗi lần dâng hương, hoa, báo cáo với Giáo sư, trước anh linh người sáng lập Viện, chúng tôi có thêm sức mạnh, thực hiện tốt hơn lời căn dặn và những điều mong muốn của Giáo sư: "Làm cho Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự phát triển, góp phần quan trọng vào việc xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng".
Nhờ sự quan tâm, chăm lo của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, trực tiếp là Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị, 20 năm qua, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự luôn kiên trì phấn đấu, tiến bộ trưởng thành. Giờ đây, Viện đã có một cơ ngơi khang trang với đầy đủ tiện nghi làm việc và có đội ngũ cán bộ khoa học khá hùng hậu , có khả năng hoàn thành tốt chức năng và các nhiệm vụ được giao, nhất là nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục đào tạo, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các cơ quan chiến lược của Đảng, Nhà nước, quân đội trong hoạch định đường lối quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới của cách mạng.
Trong những năm gần đây, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự được giao chủ trì một số đề tài, chuyên đề khoa học cấp Tổng cục, cấp Bộ Quốc phòng và cấp Quốc gia; đội ngũ cán bộ khoa học của Viện đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất trên giao. Với những thành tích đã đạt được, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự nhiều năm liên tục được tặng danh hiệu "Đơn vị Quyết thắng"; được Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tặng thưởng 1 Huân chương Lao động hạng Ba, 1 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; nhiều Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị; Giám đốc và Chính ủy Học viện Chính trị, cùng với nhiều phần thưởng cao quý khác. Qua 20 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự và 9 ban của Viện luôn thực hiện tốt mục đích, tôn chỉ, chức năng, nhiệm vụ mà Trung tướng, Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Xuân Trường - người sáng lập Viện cùng Thường vụ, Đảng ủy Học viện Chính trị quân sự đề xuất, được Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phê duyệt.
Tưởng niệm 90 năm ngày sinh của Trung tướng, Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Xuân Trường (14.10.1928 - 14.10.2018) và hướng đến chào mừng kỷ niệm 20 năm Ngày truyền thống của Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự (29.4.1999 - 29.4.2019), thực hiện Nghị quyết của Đảng ủy Viện và sự cộng tác, giúp đỡ tận tình, chu đáo của gia đình Giáo sư, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự kết hợp với Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản cuốn sách "Tinh thần yêu nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa". Cuốn sách là kết quả sưu tầm rất công phu, nghiêm túc, sự lưu giữ cẩn thận "tài sản quý báu" của Giáo sư, gồm 152 bài báo khoa học đã công bố và chưa công bố do gia đình, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự và các thư viện trong, ngoài quân đội lưu giữ qua 45 năm hoạt động cách mạng của Giáo sư.
Trong gia tài đồ sộ mà Giáo sư để lại (chưa in trong Tuyển tập "Về định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam - lý luận và thực tiễn", Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2008), chúng tôi đã tuyển chọn 100 bài báo của Giáo sư để đưa vào cuốn sách "Tinh thần yêu nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa". Trong cuốn này, phần lớn các bài đã được công bố trên các tạp chí của Trung ương và quân đội. Trong phần cuối cuốn sách có 5 bài viết của các tướng lĩnh, sĩ quan cao cấp - những người đã sống, chiến đấu và cùng công tác với Giáo sư viết về thân thế, cuộc đời và những đóng góp đáng trân trọng trong sự nghiệp của Giáo sư. Nội dung, hình thức 100 bài viết của Giáo sư in trong cuốn sách do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản lần này, cơ bản được giữ nguyên như bản gốc, chúng tôi chỉ hiệu đính, chưa sử dụng một số câu, đoạn trong một số bài viết và một số bài mà theo chúng tôi, các câu, đoạn và các bài ấy in trong cuốn sách này là chưa phù hợp. Để bạn đọc dễ theo dõi, chúng tôi sắp xếp các bài viết theo từng mảng vấn đề và dưới từng bài viết đều có ghi rõ tên tạp chí, sách, báo hay hội thảo khoa học, thời gian đã công bố; một số bài không có chú thích là các bài lần đầu tiên công bố trong cuốn sách này. Vì vậy, có điểm nào đó do công tác chọn lọc, sưu tầm có thể chưa làm hài lòng quý vị và bạn đọc, chúng tôi xin được nhận sự góp ý phê bình để lần xuất bản sau chất lượng cuốn sách sẽ tốt hơn.
Năm tháng qua đi, song sức sống của những công trình khoa học và tư tưởng đổi mới, cách mạng và phát triển của Trung tướng, Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Xuân Trường thì sống mãi cùng Học viện Chính trị, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự Bộ Quốc phòng và cán bộ, chiến sĩ toàn quân, nhân dân cả nước.
Thay nén hương thơm và bày tỏ lòng thành kính, chúng tôi xin tập hợp, tuyển chọn và xuất bản cuốn sách này với hy vọng lưu giữ được những bài viết có giá trị của Giáo sư, một phần không để các bài viết bị thất lạc; một phần khác bổ sung thêm tài liệu cho bộ đội và nhân dân đọc, hiểu rõ hơn về một giai đoạn lịch sử hào hùng, vẻ vang của cách mạng Việt Nam mà Giáo sư là một nhà lý luận nổi tiếng, có nhiều đóng góp giá trị và đáng trân trọng trong bảo vệ và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ và phát triển khoa học xã hội nhân văn quân sự nói riêng, khoa học xã hội và nhân văn quốc gia nói chung.
Kính dâng lên Thầy - Trung tướng, Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Xuân Trường - người sáng lập Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự Bộ Quốc phòng, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương tấm lòng thành kính, sự ngưỡng mộ và tri ân sâu sắc của các thế hệ cán bộ, giảng viên Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự, Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng và cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân. Chúng tôi xin hứa trước anh linh Trung tướng, Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Xuân Trường sẽ ra sức phấn đấu, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị; Đảng ủy và Ban Giám đốc Học viện Chính trị, Đảng ủy, chỉ huy Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự giao phó.
Với niềm tin yêu, sự tin tưởng sâu sắc, với lịch sử truyền thống vẻ vang của "sức trẻ độ tuổi 20", chúng tôi tin rằng, dù khó khăn đến mấy, nhất định Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự, Học viện Chính trị Bộ Quốc phòng sẽ vượt qua, luôn đi đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hiện tốt mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ mà Trung tướng, Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Xuân Trường và các bậc tiền bối đã xây đắp, tạo dựng nên; Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã phê duyệt, định hướng, chỉ đạo, luôn tin tưởng giao nhiệm vụ cho Viện, mong muốn Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự phát triển bền vững, có nhiều đóng góp xứng đáng trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phát triển giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học, tất cả vì sự nghiệp "trồng người" cao quý, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị và phát triển khoa học xã hội Việt Nam trong thời kỳ mới./.
Thiếu tướng, PGS, TS, NGND Nguyễn Bá Dương
Viện trưởng Viện khoa học Xã hội Nhân văn quân sự Bộ Quốc Phòng
Thành viên ban chỉ đạo 94 Quân ủy Trung ương
Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương
Thông tin xuất bản
- Tác giả
- Trung tướng, Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Xuân Trường
- Thể loại
- Sách kinh điển và lí luận quân sự
- Năm xuất bản
- 2018
- Số trang
- 928
- Khổ sách
- 16 x 24
