Trích đoạn
Mía đắng
Bốn giờ chiều, đoàn khách du lịch Hòa Bình mới xuất phát... Chương trình của đoàn chúng tôi chiều nay là đi thăm bản Khuông, một bản cách thành phố Hòa Bình hơn 20 ki-lô-mét, sau đó ăn "cỗ lá" trong một gia đình người Mường. Đường núi dốc nhiều lại nhỏ nên xe ậm è chạy chậm rì rì. Từ trong xe nhìn ra, mặt trời đã khuất đầu núi phía tây hắt lên những tia nắng cuối trên bầu trời mùa đông nhợt nhạt. Những quả đồi lô nhô phủ màu xanh của mía, những vạt mía xanh loang lổ vệt nắng... Nắng hanh hao cả ngày làm môi người se se, nhìn cánh đồng mía nghĩ ngay đến lúc được nhai khúc mía giòn mềm để những giọt nước ngọt mát ùa vào khoang miệng đang khô khát. Đặc sản Hòa Bình - mía tím ở đây vừa ngọt đằm vừa thơm giòn. Chắc chắn lúc về sẽ mua một ít để làm quà cho lũ trẻ.
Xe dừng lại trước một ngôi nhà khá to ven đường. Cô hướng dẫn viên bảo: mời đoàn vào nhà uống nước, sau đó chị Duyên - chủ nhà sẽ đưa đoàn đi thăm hồ bản Khuông. Tối sẽ ăn "cỗ lá" tại đây! Cả đoàn lục tục xuống xe. Chị chủ nhà với trang phục Mường ra tận cửa xe đón khách. Bộ trang phục dân tộc của chị ta nổi bật giữa đám toàn com-lê áo dạ, váy ngắn quần bò... Một khuôn mặt trái xoan trắng trẻo nhưng đã lấm chấm da mồi, đôi mắt đẹp và buồn nhưng đuôi mắt đã có nếp nhăn. Cũng già rồi! - Tôi thầm nghĩ. Chợt thấy khuôn mặt này quen quen. Ừ nhỉ, đôi mắt... cái miệng... cái mũi... Nhìn kỹ càng thấy quen. Hình như mình đã gặp ở đâu nhỉ? Chịu, không nhớ nổi.
Một người đàn ông tay cầm dao ôm một mớ lá chuối bước ngang qua sân... Một khuôn mặt gồ ghề, cái trán dô, cái miệng hơi chênh chếch, một khổ người chắc chắn, dáng đi hơi lệch phải. Lại thấy quen quen... Ô, lạ nhỉ! Định chạy đến hỏi nhưng người đàn ông đã khuất vào trong bếp. Thấy tôi có vẻ ngạc nhiên, chị chủ nhà vui vẻ giới thiệu: Chồng tôi đấy. Anh ấy đang bận "công tác hậu cần". Hôm nay gia đình mời quý khách thưởng thức cỗ lá.
Chị Duyên - chủ nhà dẫn cả đoàn đi tham quan hồ nước. Một con đập chắn lưng chừng núi tạo thành hồ nước bản Khuông mênh mông. Mùa này nước cạn, mặt hồ không gợn sóng đang sẫm dần trong ánh hoàng hôn. Xung quanh hồ là những nương mía đã thu hoạch. Mặt đất giờ đầy những lá mía khô xếp theo hàng rải đều trên mặt nương. Màu lá mía khô bàng bạc trong sâm sẩm tối khiến người ta liên tưởng tới những tấm vải mộc ai vừa trải xuống. Trên cái nền bàng bạc đó nhô lên một cây mía không lá cụt ngọn đứng nghiêng nghiêng như một cây gậy. Hình như một người vừa chống gậy băng qua những tấm vải mộc với tâm trạng giận dữ. Giận ai? Không biết. Giận về điều gì? Không ai biết. Và có lẽ tấm vải mộc lùng nhùng như vải liệm dưới chân làm ông ta cáu tiết: "Không cần!". Ông ta cắm mạnh cái gậy xuống: "Không cần mày! Mày cũng chỉ là một cái gậy". Rồi ông ta lại phăm phăm bước. Người đi qua rồi, cái gậy đứng đó đơn độc và buồn tẻ nổi bật trên nền vải liệm. Như một vết tích ở đây vừa có người đi qua.
Nhưng sao cả nương người ta để lại có một cây?
Chị Duyên đang bận giới thiệu với khách về cảnh quan... Mãi sau tôi mới tiếp cận được chị. Tôi chỉ cây mía cụt ngọn:
- Tôi có thể bẻ cây mía này chứ ạ! Sao người ta không thu hết mà để sót lại một cây này?
- Vâng, anh có thể bẻ. Nhưng không ăn được đâu!
- Sao vậy?
- Đắng lắm... cây ấy hỏng rồi. Vậy người ta mới không cần chặt.
Tôi à lên. "Ra vậy". Chợt cái dáng người ôm lá chuối bước huỳnh huỵch nghiêng bên phải, cái trán dô, cái miệng chênh chếch... lại ám ảnh tôi.
- Xin lỗi chị... anh nhà trước cũng đi bộ đội thời chống Mỹ phải không ạ?
Chị mỉm cười:
- Vâng anh ạ.
- Anh ấy ở đơn vị nào, chiến trường nào chị có biết không?
Duyên lúng túng:
- Tôi... tôi không biết. Hay là tí nữa anh hỏi nhà tôi.
Tôi cố vớt vát:
- Anh nhà ta tên là Tiền phải không?
Ánh mắt Duyên hình như có một thoáng nghi ngại:
- Không! Anh nhà tôi tên là Trường. Sao anh lại hỏi thế ạ? Anh quen nhà tôi à?
...
Thông tin xuất bản
- Tác giả
- Mai Tiến Nghị
- Thể loại
- Sách văn học, nghệ thuật, văn hóa phẩm
- Năm xuất bản
- 2017
- Số trang
- 200
- Khổ sách
- 13 x 19
