Lửa đã cháy
Được giao nhiệm vụ tìm người đặt rèn mã tấu để chuẩn bị cho việc thành lập đội du kích Pú Gia Lan, Hoan báo cáo với anh Sinh, ngoài Bảo Hà chỉ có lò rèn lão Cúc có thể rèn được mã tấu. Lão có nghề rèn gia truyền. Theo lão kể, ông nội của lão đã từng lên Yên Thế rèn đao, kiếm, mã tấu cho nghĩa quân cụ Đề Thám. Khi khởi nghĩa của cụ Đề thoái trào, ông lão đưa cả nhà chạy về Sơn Tây, chuyên rèn dao, kéo nổi tiếng khắp vùng. Vì bất mãn với bố mà lão phiêu bạt lên đất Bảo Hà này. Lão Cúc cũng ghét bọn Tây, Nhật lắm. Chưa bao giờ thấy lão gọi là ông Tây, ông Nhật mà chỉ gọi là "thằng" hay "bọn chó chết".
Có hai điều Hoan băn khoăn, cũng là cái khó cho anh nếu đặt vấn đề với lão Cúc. Thứ nhất, vì thấy Hoan có vài lần lên đồn Bảo Hà, lão nghĩ Hoan làm Việt gian nên rất căm ghét anh. Thứ hai là lão Cúc nghiện rượu, lão uống rượu thay nước, sợ lúc say lão không giữ được bí mật.
Bàn đi tính lại, cuối cùng hai anh em vẫn quyết định chọn lò rèn lão Cúc. Bước đầu Hoan phải tìm cách tiếp cận, lấy lại tình cảm của lão. Sau đó đặt vấn đề mua mã tấu để bán lại cho các phường săn trong Văn Bàn kiếm lãi. Nếu lão Cúc vẫn không đồng ý mới phải nói thật.
Thống nhất kế hoạch xong, Hoan trở về Bảo Hà ngay. Đến nhà, Hoan sang ngay lò rèn lão Cúc. Bố con lão đang cởi trần kéo bễ, quai búa chí chát. Hoan đến bên lão Cúc chào rõ to rồi đứng cạnh hồi lâu. Lão Cúc vẫn coi như không hay biết gì. Hoan liền cởi phăng áo, chạy ra chỗ thằng con lão Cúc, giằng lấy búa, rồi chẳng nói chẳng rằng, cứ thế hùng hục quai búa xuống đe. Tay lão Cúc đang giữ thanh sắt đầu nung đỏ đặt trên đe, lão không thể bỏ đấy đứng dậy. Hoan vẫn dồn hết lực quai búa xuống. Chẳng ai nói với ai câu nào, cứ như là thi gan với nhau. Mồ hôi bắt đầu túa ra ròng ròng, chảy cả vào mắt, vào mũi, vào mồm, Hoan cũng mặc kệ. Lão Cúc vẫn không nói gì, nhưng lão cũng không đuổi Hoan. Chứng tỏ là lão chưa ghét Hoan đến mức lấy lá lót tay dắt ra ngoài. Mãi đến khi thanh sắt đã được đàn ra thành cái lưỡi cuốc, lão Cúc mới hất hàm nói một câu cụt lủn: "Thôi!".
Hoan cũng bỏ búa vào ngồi cạnh lão Cúc, không nói, không rằng. Lão Cúc vớ chai rượu tu một hơi dài, đánh mắt sang Hoan, giơ chai rượu ra. Hoan liền cầm chai rượu, cũng ngửa cổ tu một hơi, dẫu biết là thể nào cũng sẽ bị say. Đây là lần đầu tiên Hoan liều mạng tu một hơi rượu dài đến như thế. Lão Cúc thấy thế buông một câu gọn lỏn:
- Giỏi! Được! Cần gì?
Chỉ đợi có thế Hoan vội ghé vào tai lão Cúc nói nhỏ:
- Dạ thưa bác, có người trong Văn Bàn đặt cháu mua một số mã tấu, trả giá cao. Cháu muốn đặt bác.
Lão Cúc hỏi cụt lủn:
- Ai?
Hoan nói nhỏ:
- Người trong Văn Bàn ạ, họ đặt cháu mà. Họ nói chỉ mua hàng của lò rèn nhà bác thôi.
Lão Cúc gắt lên:
- Nhưng mà tao phải biết là bán cho ai? Chả lẽ quân ăn cướp, quân thổ phỉ đặt tao cũng làm à? Hay là bọn tổng đoàn, bang tá, thống lý…?
Hoan vẫn thủng thẳng:
- Cháu chắc chắn họ không phải là kẻ cướp, thổ phỉ, cũng không phải tổng đoàn, bang tá, thống lý, bọn ấy thiếu gì súng Tây…
Lão Cúc nhìn thẳng vào mặt Hoan hỏi:
- Vậy thì là ai? Việt Minh à? Hay là mày định lừa tao rồi báo quan đồn là tao rèn mã tấu cho Việt Minh để bắt tao?
Hoan vẫn không thay đổi sắc mặt, bảo:
- Không phải thế đâu, bác nghĩ thế oan cho cháu quá. Vậy nói thật với bác nhé, đấy là phường săn trong Văn Bàn đặt cháu.
Lão Cúc phảy tay đứng dậy, vắt áo lên vai, điệu bộ bực tức:
- Phường săn thì cần súng chứ cần gì mã tấu. Thôi nhé, không có rèn, đúc gì cả. Về đi, khỏi ngứa mắt tao. Mày không về, tao đi!
Thấy lão Cúc định bỏ đi thật. Hoan nghĩ nhanh: Nếu bây giờ không giữ được lão thì sau càng khó gặp, khó nói. Không thể chần chừ được nữa, Hoan vội cầm tay lão Cúc giữ lại, mắt nhìn thẳng vào lão, không chút bối rối, nói nhỏ nhưng rành rọt, rõ từng chữ:
- Thôi vậy, cháu cũng không giấu bác nữa. Là cháu đặt rèn mã tấu cho Việt Minh trong Văn Bàn đấy, để họ chuẩn bị thành lập các đội du kích vũ trang đánh Tây. Vì thiếu súng nên phải dùng cả mã tấu. Cấp trên bảo cháu đặt bác. Bác giúp cháu là giúp cho Việt Minh, giúp cho cách mạng…
Thông tin xuất bản
- Tác giả
- Nguyễn Hiền Lương
- Thể loại
- Một số sách khác
- Năm xuất bản
- 2019
- Số trang
- 252
- Khổ sách
- 14,5 x 20,5