Quan hệ quốc tế là tổng hòa các mối liên hệ, quan hệ, có sự ràng buộc, tương tác lẫn nhau giữa các chủ thể quốc tế trong quá trình tồn tại và phát triển, diễn ra trên tất cả lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh. Quan hệ quốc tế là một bộ phận của tiến trình lịch sử nhân loại, chịu sự chi phối của những biến đổi lịch sử, quan điểm, lập trường giai cấp, dân tộc. Trong mỗi giai đoạn lịch sử khác nhau, tính chất và quy mô phát triển của quan hệ quốc tế cũng khác nhau. Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, giữa các cộng đồng quốc gia đã hình thành và phát triển các mối quan hệ. Đặc biệt, khi chủ nghĩa tư bản thực hiện chính sách thực dân, xâm lược các nước lạc hậu, không gian của quan hệ quốc tế càng được mở rộng trên phạm vi toàn thế giới. Đến giai đoạn này khái niệm “quốc tế” được hiểu đúng nghĩa của nó. Tuy nhiên, dưới sự thống trị, bóc lột của giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản, quan hệ quốc tế mang tính chất bất bình đẳng, bất công đối với các quốc gia - dân tộc bị áp bức.
Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về quan hệ quốc tế luôn gắn liền với tiến trình cách mạng vô sản thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, những nội dung về mối quan hệ khăng khít giữa cách mạng vô sản và cách mạng giải phóng dân tộc; về vấn đề dân tộc và quốc tế, về quan hệ quốc tế và chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân; về quyền bình đẳng dân tộc, quyền tự quyết dân tộc trong quan hệ quốc tế; tư tưởng về cùng tồn tại hòa bình giữa các nước có chế độ chính trị - xã hội khác nhau… Đó là những nội dung lý luận khoa học và cách mạng, đồng thời là vấn đề có tính nguyên tắc cơ bản trong quan hệ quốc tế của giai cấp công nhân, nhà nước xã hội chủ nghĩa và các dân tộc yêu chuộng hòa bình trên thế giới.
Nhận thức đúng đắn, trung thành và vận dụng sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về quan hệ quốc tế vào điều kiện cụ thể của đất nước và thời đại là bài học quý báu đã được đúc rút từ lịch sử thế giới và cách mạng Việt Nam, là một trong những nhân tố quan trọng nhằm đưa cách mạng đi đúng hướng và giành thắng lợi. Trong mọi thời kỳ cách mạng, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn biết kết hợp và phát huy sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại nhằm khai thác tốt nhất yếu tố nội lực, đồng thời tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè quốc tế, tạo nên sức mạnh tổng hợp của đất nước để đưa cách mạng đi tới thắng lợi, chiến thắng những kẻ thù mạnh hơn mình
gấp bội.
Nghiên cứu, nhận thức đúng đắn các quan điểm của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề này không những là một trong những cơ sở quan trọng để nhận thức được quá trình hoạch định và thực thi đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử cách mạng, mà còn có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng đối với công tác đối ngoại của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay khi mà bối cảnh quốc tế, khu vực và trong nước có nhiều biến đổi tác động trực tiếp đến việc định ra đường lối đối ngoại đòi hỏi phải nghiên cứu, bổ sung, phát triển lý luận về quan hệ quốc tế.
Học viện Chính trị là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn quân sự của quân đội và quốc gia, nên khối kiến thức lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng phải là nền tảng, chủ đạo trong nội dung, chương trình đào tạo ở Học viện Chính trị. Do đó, nội dung giảng dạy cho các đối tượng luôn bảo đảm định hướng chính trị, tính logic và khoa học, nhất là bảo đảm cân đối giữa khối kiến thức lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin với khối kiến thức chuyên ngành, chuyên sâu. Tuy nhiên, cũng còn một số bất cập, đó là nội dung giảng dạy có sự trùng lặp ở các cấp học và một số nội dung trùng lặp giữa các bộ môn liên quan đến quan hệ quốc tế. Bên cạnh đó, vẫn còn giảng viên khi giảng dạy còn nặng về giải thích các khái niệm, các quan điểm liên quan và những nội dung có tính hàn lâm; trong khi thời gian dành cho bài giảng có hạn nên đến phần trọng tâm, trọng điểm của bài mà người học rất cần (gồm những quan điểm, vấn đề cốt lõi và liên hệ, vận dụng vào thực tiễn công tác) thì lại giảng lướt hoặc nhắc học viên tự nghiên cứu tài liệu vì đã hết giờ lên lớp…
Để góp phần khắc phục những hạn chế nêu trên, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn quan hệ quốc tế ở Học viện Chính trị, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản cuốn sách chuyên khảo “Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về quan hệ quốc tế - giá trị và định hướng vận dụng vào giảng dạy ở Học viện Chính trị hiện nay” do Tiến sĩ Đặng Công Thành làm chủ biên.
Xin giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc!
NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN
Thông tin xuất bản
- Tác giả
- Tiến sĩ Đặng Công Thành
- Thể loại
- Sách giáo khoa, giáo trình và tài liệu giảng dạy trong quân đội
- Năm xuất bản
- 2025
- Số trang
- 164
- Khổ sách
- 14,5 x 20,5
