Cảm xúc đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần và tác động mạnh mẽ đến hiệu quả công việc, học tập, khả năng sáng tạo của con người. Khi con người vui vẻ, hạnh phúc, họ thường hoạt động năng nổ, nhiệt tình và cũng thường thực hiện những hành vi tích cực hơn. Khi con người buồn chán, lo âu, thất vọng, họ thường có xu hướng tỏ ra uể oải, thu mình lại, nếu cảm xúc kéo dài quá lâu, như lo âu quá mức có thể dẫn đến tâm lý bị ảnh hưởng nghiêm trọng, không muốn hoạt động hoặc hoạt động không hiệu quả. Khi con người căm ghét, hận thù, họ có thể có xu hướng thực hiện những hành động gây hại cho bản thân và người khác. Vì vậy, quản lý cảm xúc sao cho hợp lý nhằm giúp cuộc sống của con người cân bằng, hài hòa hơn là điều mọi người quan tâm, mong muốn. Tác giả Daniel Goleman cho rằng: Quản lý cảm xúc thể hiện năng lực làm cho những tình cảm của mình thích nghi với hoàn cảnh… con người tự trấn an tinh thần của mình, thoát ra khỏi sự chi phối của lo âu, buồn rầu và giận dữ như thế nào. Những người không có năng lực tâm lý căn bản này thường xuyên phải đấu tranh chống lại những tình cảm nặng nề... Do đó, quản lý cảm xúc không có nghĩa chỉ là dừng lại ở kiểm soát hành vi, biểu hiện sinh học của cơ thể hay thái độ bên ngoài mà còn phải có giải pháp điều khiển cảm xúc, giải tỏa dồn nén cảm xúc kịp thời.
Kỹ năng quản lý cảm xúc là một dạng kỹ năng sống, có vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động, giúp con người điều khiển, kiểm soát được cảm xúc, hoàn thiện phẩm chất, nhân cách. Học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường sĩ quan quân đội được tuyển chọn qua kỳ thi tuyển sinh, cơ bản các học viên mới tốt nghiệp phổ thông trung học, bước vào môi trường hoàn toàn mới, đào tạo để trở thành người cán bộ, sĩ quan. Quá trình đào tạo, học viên phải thực hiện nhiều nhiệm vụ, giải quyết, xử lý nhiều tình huống phong phú, đa dạng, mối quan hệ giao tiếp phức tạp, nhạy cảm trong môi trường nghiêm ngặt về điều lệnh, điều lệ và kỷ luật quân đội. Đồng thời, mặt trái của nền kinh tế thị trường, các tệ nạn xã hội, các thói quen, hành vi xấu thường xuyên tác động đến học viên. Để đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu đào tạo, cũng như hình thành, phát triển phẩm chất, nhân cách người cán bộ, sĩ quan, học viên phải có kỹ năng sống nói chung, đặc biệt là kỹ năng quản lý cảm xúc để kiểm soát, điều khiển, điều chỉnh cảm xúc; làm chủ được cảm xúc bản thân luôn ở trạng thái cân bằng.
Trong những năm qua, Đảng ủy, Ban Giám đốc (Giám hiệu), các cơ quan chức năng, khoa giáo viên, đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội thường xuyên quan tâm, chỉ đạo, hướng dẫn, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện rèn luyện, phát triển phẩm chất, năng lực, kỹ năng sống nói chung, kỹ năng quản lý cảm xúc nói riêng cho học viên. Học viên có phẩm chất đạo đức tốt, lập trường tư tưởng kiên định, vững vàng, có trình độ năng lực, phương pháp, tác phong công tác cơ bản tốt, kết quả học tập, rèn luyện ở mức cao; học viên đã hình thành, phát triển được một số kỹ năng sống cơ bản, trong đó có kỹ năng quản lý cảm xúc, biết nhận diện, kiểm soát, điều khiển được cảm xúc của bản thân trong những tình huống cơ bản trong hoạt động học tập, rèn luyện, sinh hoạt và các mối quan hệ giao tiếp.
Tuy nhiên, trong thực tế ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay, kỹ năng sống nói chung, kỹ năng quản lý cảm xúc nói riêng của học viên vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Khả năng kiểm soát, điều khiển cảm xúc của học viên ở mức độ nhất định, đặc biệt trong những tình huống phức tạp, có yếu tố ngoại cảnh tác động học viên lúng túng, chưa thực sự linh hoạt, sáng tạo đưa ra cách thức xử lý phù hợp; sự kìm nén, che giấu cảm xúc của học viên, đặc biệt cảm xúc tiêu cực còn bộc lộ ra bên ngoài. Trong thực tế một số học viên kỹ năng sống hạn chế, khả năng ứng xử, giao tiếp, giải quyết các mối quan hệ không linh hoạt, rập khuôn, máy móc,... Vẫn còn những học viên chưa biết làm chủ bản thân, bị những tác động tiêu cực từ môi trường sống của xã hội cám dỗ. Kết quả học tập, rèn luyện của một số học viên chưa đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra; một số học viên chưa chú trọng rèn luyện phẩm chất, đạo đức, lối sống, vi phạm quy định của đơn vị, điều lệnh, điều lệ của quân đội, cá biệt có trường hợp vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật buộc thôi học, tự thương, tự sát.
Từ những vấn đề lý luận và thực tiễn trên đây, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản cuốn sách chuyên khảo “Bồi dưỡng kỹ năng quản lý cảm xúc cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội nhân dân Việt Nam” do Tiến sĩ Vũ Văn Long làm chủ biên. Nội dung cuốn sách tập trung làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn; trên cơ sở đó đề xuất giải pháp tâm lý - xã hội bồi dưỡng kỹ năng quản lý cảm xúc cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
Mặc dù tác giả đã rất cố gắng trong nghiên cứu, biên soạn, song cuốn sách không tránh khỏi những hạn chế, rất mong nhận được ý kiến đóng góp của bạn đọc.
NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN
Thông tin xuất bản
- Tác giả
- Tiến sĩ Vũ Văn Long
- Thể loại
- Sách tham khảo
- Năm xuất bản
- 2024
- Số trang
- 200
- Khổ sách
- 14,5 x 20,5
