Từ bao đời nay, dải đất miền Trung đầy nắng và gió, con người nơi đây đấu tranh không mệt mỏi với thiên nhiên để giành lấy sự sống. Củ khoai, củ sắn, hạt gạo thấm đẫm giọt mồ hôi mặn nồng của người lao động. Trong gian khó, sức sống mãnh liệt của người dân nơi đây đã hun đúc nên ý chí ngoan cường, những làn điệu dân ca trong lao động cứ thế cất lên thắm đượm hồn quê, ngọt ngào mà sâu lắng. Từ điệu hò khỏe khoắn của chàng trai sông Mã, điệu ví mênh mang của cô gái dòng Lam, dòng La. Điệu hò khoan Lệ Thủy man mác bên bờ sông Nhật Lệ, đến điệu hò xứ Huế mộng mơ bên dòng sông Hương, đã tạo nên bản sắc riêng của âm nhạc dân gian trên mảnh đất này.
Dòng nhạc mang âm hưởng dân ca, đặc biệt là âm hưởng dân ca Bắc Trung Bộ, từ sau hòa bình lập lại được các nhạc sĩ viết với hàng loạt ca khúc làm say đắm người nghe như: Khúc tâm tình của người Hà Tĩnh (Nguyễn Văn Tý), Giữa Mạc Tư Khoa nghe câu hò Nghệ Tĩnh (Trần Hoàn), Huế tình yêu của tôi (Trương Tuyết Mai),... những năm 1990 như Ca dao em và tôi (An Thuyên), Vỗ bến Lam chiều, Giận mà thương (Trần Hoàn), Câu hát quê hương (Hồ Hữu Thới).... Ở giai đoạn nào, sáng tác của các nhạc sĩ cũng đầy chan chứa cảm xúc đưa đến người nghe giai điệu hòa âm mới mẻ, lồng vào đó những âm hưởng đậm chất dân ca vùng miền nghe thật mênh mang, ngọt ngào và sâu lắng.
Hiện nay, tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, nhìn chung, nội dung giáo trình tài liệu cho việc dạy học thanh nhạc chưa được phong phú. Đa số ca khúc mang âm hưởng dân ca được tuyển chọn là ở thời kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ như: Cây lúa Hàm Rồng (Đôn Truyền), Tiếng hò trên đất Nghệ An (Tân Huyền), Quảng Bình quê ta ơi (Hoàng Vân)... Các ca khúc là những bài đặc sắc, rất được ưa chuộng. Tuy vậy, một số bài khá cũ, không còn mang tính thời sự. Vì vậy, để đáp ứng trào lưu âm nhạc và thị hiếu người nghe, Khoa thanh nhạc, trong đó tổ dân gian chúng tôi, luôn mong muốn xây dựng nhiều tác phẩm mới bổ sung tài liệu tham khảo nhằm nâng cao chất lượng đào tạo cho dòng Dân gian cũng như việc dạy và học thanh nhạc của nhà trường.
Tuyển tập ca khúc mang âm hưởng dân ca Việt Nam (Bắc Trung Bộ) chúng tôi tuyển chọn phần đa dạng nhất là những ca khúc mang âm hưởng dân ca ví dặm. Bởi thực tế, dân ca ví dặm giai điệu dễ đi vào lòng người, được các nhạc sĩ sáng tác rất phong phú, người nghe đón nhận, yêu mến và cổ vũ rất đông đảo như Điệu ví dặm là em (Quốc Nam), Về Hà Tĩnh người ơi (Xuân Thủy), Về xứ Nghệ cùng anh (Xuân Hòa)... Bên cạnh đó, học viên, sinh viên cũng lựa chọn rất nhiều các tác phẩm âm hưởng dân ca xứ Nghệ cho phần thi của mình.
Xuất phát từ những phân tích ở trên, chúng tôi thấy việc bổ sung tài liệu học tập là hết sức cần thiết. Tuyển tập gồm 90 ca khúc, dành cho đào tạo bậc trung cấp, đại học thanh nhạc từ sau năm 1975 đến nay. Ca khúc được chia thành 6 phần theo âm hưởng dân gian từ Thanh Hóa, Nghệ An... đến Thừa Thiên - Huế, nên giảng viên, học viên, sinh viên sẽ rất dễ lựa chọn tác phẩm phù hợp cho luyện tập kỹ thuật cơ bản cũng như thực hành biểu diễn.
Trong quá trình nghiên cứu không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót, rất mong nhận được sự quan tâm, góp ý của các cơ quan, đơn vị trong toàn trường để chúng tôi hoàn thành tuyển tập ca khúc này.
Nhóm biên soạn
Thông tin xuất bản
- Tác giả
- Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam - Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật quân đội
- Thể loại
- Sách giáo khoa, giáo trình và tài liệu giảng dạy trong quân đội
- Năm xuất bản
- 2022
- Số trang
- 36
- Khổ sách
- 19 x 27
