Tôi với Ngô Anh Tuấn cách nhau bảy, tám tuổi. Nhà cách nhau chừng cây số, đường chim bay thì qua mấy cánh đồng làng. Ngày bé xíu, tôi đã nghe tiếng người làng Thường nói về anh, một con ngoan trò giỏi nổi bật không chỉ ở làng mà cả huyện. Chuyện thế này, Tuấn là con gia đình nông dân nghèo lắm (tất nhiên bối cảnh chung cả làng, cả nước mình bấy giờ đều nghèo), bố anh gầy yếu, ngoài làm ruộng còn làm thợ kèn ở đoàn nhạc hiếu cũng chả khấm khá gì, đến cái xe đạp cũng không mua nổi cho con đi học trường xa, ấy vậy mà Tuấn học rất xuất sắc, giành nhiều giải cấp huyện, giải cấp tỉnh, rồi lại quyết chí vào học Đại học Ngân hàng mà ngày ấy cả xã tôi có trên hai nghìn hộ dân, nhưng phải vài năm mới có một người thi đỗ vào đại học… Vì vậy, tụi học trò lớp sau chúng tôi dạo đó cứ hay được bố mẹ, thầy cô nhắc nhiều về tấm gương vượt khó vươn lên của anh để mà noi theo, phấn đấu…
Mấy chục năm đã qua, câu chuyện về anh thuở học trò tưởng chừng chỉ còn ẩn sâu trong ký ức, thì mấy năm trước, tình cờ tôi được gặp lại anh trong một cuộc hội ngộ đồng hương ở Hà Nội. Thật vui là anh cũng nhận ra tôi và tôi cũng vậy, dù đã lâu lắm rồi. Và tôi cũng không ngạc nhiên khi anh đang giữ trọng trách là “thủ lĩnh” tổ chức Công đoàn của một doanh nghiệp thuộc tốp đầu của ngành Ngân hàng cả nước. Chuyện sẽ ít có gì để nói thêm, nếu như tôi lại không tình cờ được xem clip anh đăng tải trên Zalo hay YouTube. Trong đó, anh hát say sưa những ca khúc do chính anh là tác giả, và cả những ca khúc mà các nhạc sĩ phổ thơ anh. Tôi cũng được đọc cả những bài thơ anh hay chia sẻ lên mạng... Điều đó tạo cho tôi sự tò mò. Lúc rảnh, tôi lại vào trang cá nhân của anh để đọc, để nghe, để hiểu thêm về anh - thần tượng thời học sinh của tôi. Càng đọc, càng nghe, tôi càng bất ngờ bởi cứ nghĩ người giỏi toán, làm nghề ngân hàng tiếp xúc nhiều với con số, tiền bạc thì rất khô khan, ít cảm xúc… Mà ngược lại - anh rất khác - có cuộc sống tâm hồn đầy cảm xúc. Tôi thêm nể phục anh, một người anh đồng hương đa tài…
Có lần, tôi “ngỏ ý”: “Anh tập hợp những bài thơ anh đã sáng tác rải rác ở đâu đó, thành một tập có chủ đề, để có thể xuất bản phục vụ bộ đội, nhất là các bạn trẻ được không?”. Anh khiêm tốn bảo: “Mình viết thì cũng khá nhiều, song mộc mạc lắm, chả biết có phải là thơ không… Để xuất bản thì…”. Thuyết phục mãi, rồi anh cũng hoàn thành được cái việc tập hợp mấy chục bài với tựa đề “Bốn mùa tình yêu” gửi cho tôi “nghiên cứu”.
Mở trong hộp thư điện tử, lấy file “Bốn mùa tình yêu” ra, dù đã đọc thơ trên mạng của anh khá nhiều, cũng nghe anh hát rồi, nhưng tôi vẫn bị bất ngờ bởi chứng tỏ anh còn giấu khá nhiều vốn thơ chứ không phải cái gì anh cũng phơi ra các nền tảng mạng xã hội. Và cũng thật bất ngờ vì cả mấy chục bài nhưng bài nào cũng đọc được, không giống như bao bản thảo thơ của cộng tác viên (cả nhà thơ chuyên nghiệp), tôi sẽ còn phải lựa lọc chứ ít khi đã “dùng” được trăm phần trăm như bản thảo này. Vậy mà anh vẫn khiêm tốn rằng, “không biết đó có phải thơ không…”.
Chọn mùa theo lẽ tự nhiên của đất trời non sông Việt, xứ nhiệt đới với bốn mùa khá rõ rệt trong một năm để “tạo cớ” sáng tác thơ thực ra không mới, rất nhiều người làm thơ đã từng theo cách này. Nhưng cái độc đáo, cái gần như “tuyên ngôn” thơ về tình yêu theo mùa của Ngô Anh Tuấn đó là mượn mùa trong tự nhiên để “tôi” tâm sự với “em”, không ai khác, trăm bài như một. Cách chọn này vừa dễ vừa khó. Xin không nói cái dễ khó ở đây mà để bạn đọc cùng chia sẻ điều này khi đọc “Bốn mùa tình yêu” của anh. Và, trong bốn mùa, mỗi mùa có xúc cảm khác nhau, nhưng thông thường, mùa Xuân và mùa Thu dễ tạo nhiều cảm xúc nhất thì phải. Thơ Ngô Anh Tuấn cũng vậy, “nghiêng” về hai mùa này nhiều hơn, nhiều nhất vẫn là mùa Thu - mùa đẹp nhất trong năm. Lúc đầu, tôi định xin phép anh cho sắp xếp lại thứ tự các bài theo mùa: Xuân - Hạ - Thu - Đông, nhưng sau khi đọc kỹ, tôi lại thấy anh có lý khi không sắp xếp một cách có chủ ý như vậy, mà cứ để tự nhiên, người đọc sẽ không bị cảm giác “bội thực” mùa, dễ sinh nhàm chán nếu mỗi bài không thấy cái mới, cái khác lạ khi viết về cùng một mùa.
“Bốn mùa tình yêu”, chỉ cần nghe cái tên đã thấy rõ chủ đề, diễn nôm ra thì là thơ viết về “tình yêu trong bốn mùa”. Và trong bốn mùa tự nhiên đó, chỉ có hai “nhân vật”: Tôi và em. Không bài nào thiếu “em” trong đó, còn “tôi” thì dù có viết cụ thể ra hay không cũng vậy, bởi thế, mỗi bài thơ như lời tâm sự riêng của hai người. Một thứ tâm sự mà như anh bộc bạch, gần như tất cả chỉ từ sự lục tìm trong ký ức của thời gian, tức là cái đã qua, cái đã xưa rồi: “Thời gian trôi đi, còn trang ký ức/ Những vần thơ theo ngày tháng sinh sôi/ Mình đã chắt chiu từng nhánh nhỏ niềm vui/ Để mơ dệt những chồi non hạnh phúc” (Mùa lá rụng).
Thơ tình vốn đã là thơ của cảm xúc từ trái tim yêu đương, lại được sự “cộng hưởng” của mùa, nên có lẽ vì thế mà mỗi bài thơ, mỗi câu thơ đều giàu hình ảnh, sắc màu. Và tôi ví, mỗi bài thơ, mỗi câu thơ của anh như một, hay những bức tranh đầy màu sắc, nó thay đổi theo mùa. Tuy thế, tình yêu trong thơ anh thường là dang dở, khắc khoải, chứ ít thấy sự trọn vẹn, đủ đầy. Có phải thế chăng mà đọc lên đều man mác buồn. Mà không ít người quan niệm, “tình chỉ đẹp khi còn dang dở”, anh cũng đi theo lối này chăng? Tôi không dám “quy chụp” Ngô Anh Tuấn phải là người yêu quá nhiều người, quá từng trải (nhất là sự đổ vỡ) trong tình yêu mới có thể rút ruột nhả tơ nhiều bài thơ tình như thế, mà cũng không dám khẳng định rằng, có thể anh chỉ yêu một, hai lần trong đời, nhưng anh đã nói hộ bao người khác bởi họ yêu, hay không yêu một ai đó nữa, nhưng không viết ra được như anh mà thôi…
Nếu để chọn ra những bài thơ, đoạn thơ tâm đắc (hoặc là hay nhất) đại diện cho “Bốn mùa tình yêu” của anh thì nhiều lắm, người viết bài này chỉ xin trích mấy đoạn (theo chủ quan, còn có thể không trùng với sự lựa chọn của bạn đọc), để minh họa, gợi mở chút ban đầu:
“Tháng Ba còn nỗi lòng bỏ ngỏ/ Lời yêu thương vỡ vụn đã bao lần/ Chưa trải lòng đã vội hết mùa Xuân/ Nghiêng nắng vàng, Hạ đang về trước ngõ…” (Tình khúc tháng Ba). “Hạ về trong nét đẹp ngây thơ/ Bàng thay áo đỏ lúc sang mùa/ Sấu rụng bên đường, đầu ngõ vắng/ Hồi hộp mong người đã tới chưa…” (Hạ ơi!). “Em đến bên tôi/ Một ngày êm ả/ Mùa Thu trút lá/ Mây êm đềm trôi/ Em đến trong tôi/ Có gì rất lạ/ Đến đi vội vã/ Con tim chơi vơi/… Em đã đi xa/ Mưa buồn phố nhỏ/ Đường xưa trút lá/ Thu chiều bâng khuâng” (Em và tôi). “Chiếc lá vàng đã lạc rơi nỗi nhớ/ Câu thơ giờ còn ướt đẫm dấu than(!)/ Hồn say mèm trong chiều vắng đi hoang/ Thu không chờ mà cuốn trôi vội vã/ Thoáng rùng mình khi va vào ngọn gió/ Phố trở mình khoác chiếc áo mùa Đông/ Em bây giờ có thấy giá rét không?/ Đợi anh về dệt đan thêm màu nắng” (Lạc rơi nỗi nhớ).
Thoáng buồn. Khắc khoải. Hoài niệm… Tất cả đều có trong “Bốn mùa tình yêu”, nhưng không thấy bi lụy, bế tắc, không thấy cực đoan. Mà những điều này rất dễ xảy đến khi con người ta… thất tình. Tôi nghĩ, cái đẹp buồn mà hướng thiện trong “Bốn mùa tình yêu” là ở chỗ này chăng? Thật khó trả lời chính xác. Chỉ có thể nói rằng, bạn hãy đọc “Bốn mùa tình yêu” để thấy được tiếng lòng tác giả, hoặc cũng thấy được mình trong đó, bởi trong đời, ai chẳng đã từng có lời riêng, lời tâm sự giữa “tôi” và “em”…
Giữa Thu năm Tân Sửu, 2021 Nhà báo Nguyễn Hoàng Sáu
Thông tin xuất bản
- Tác giả
- Ngô Anh Tuấn
- Thể loại
- Sách văn học, nghệ thuật, văn hóa phẩm
- Năm xuất bản
- 2021
- Số trang
- 120
- Khổ sách
- 13 x 19
