Trong bức tranh đa dạng về cơ cấu tộc người và văn hoá tộc người ở Việt Nam hiện nay, Lô Lô là một trong sáu tộc người thiểu số thuộc nhóm ngôn ngữ Tạng - Miến và là một trong các tộc người có dân số ít ở nước ta khoảng 4.314 người (năm 2015). Họ cư trú chủ yếu ở các huyện vùng cao biên giới thuộc các tỉnh Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai và Lai Châu. Dân tộc Lô Lô có nền văn hoá khá phong phú và đa dạng, thể hiện qua lối sống, phong tục tập quán, tín ngưỡng, tôn giáo, hôn nhân và gia đình...
Hôn nhân là những tập tục, những nghi lễ mà các tộc người đã và đang thực hiện trong các giai đoạn lịch sử, thể hiện bản sắc văn hóa của mình. Hôn nhân là phương thức tạo lập gia đình, tạo nên tế bào của xã hội; bảo tồn, trao truyền và làm giàu các giá trị văn hóa tộc người qua các thế hệ. Nghiên cứu về hôn nhân của người Lô Lô góp phần làm rõ những giá trị văn hoá tộc người, qua đó bảo tồn và lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Đồng thời, góp phần nhận diện một cách cụ thể về bức tranh văn hoá tộc người Lô Lô, cũng như bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá dân tộc; thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, cụ thể là việc thực hiện Nghị quyết số 33 của Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về việc “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”.
Trong thời kỳ đổi mới, giao lưu hội nhập khu vực và quốc tế văn hóa các dân tộc thiểu số ở nước ta nói chung, hôn nhân của người Lô Lô nói riêng vẫn còn bảo lưu được nhiều yếu tố văn hóa truyền thống. Trong đó, có những yếu tố cần giữ gìn, phát huy và một số yếu tố không còn phù hợp với xã hội hiện đại như: kết hôn cận huyết thống, tảo hôn, kết hôn không đăng ký, sinh con sớm, đẻ con nhiều... Bên cạnh đó, tác động của công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giao lưu kinh tế, văn hóa... đã và đang làm thay đổi quan niệm, cách nhìn nhận của người Lô Lô trong đời sống sinh hoạt thường nhật, mà hôn nhân là một thành tố chịu sự tác động và biến đổi mạnh mẽ từ nội dung, thời gian thực hành các nghi thức, nghi lễ đến trang phục, sinh hoạt ăn uống... của người Lô Lô hiện nay.
Hôn nhân truyền thống của người Lô Lô có những đặc điểm chung giống như ở nhiều tộc người khác. Tuy nhiên, hôn nhân của người Lô Lô cũng có những đặc điểm riêng với những nghi thức, phong tục và hệ giá trị chuẩn mực nhất định. Việc nghiên cứu, tìm hiểu về hôn nhân của người Lô Lô ở huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng sẽ góp phần bảo tồn các giá trị văn hoá truyền thống quan trọng của tộc người này, cũng như sự phát triển văn hóa của họ trong xã hội hiện đại. Đồng thời là cơ sở khoa học cho các nhà quản lý xã hội và quản lý văn hóa áp dụng các giải pháp phù hợp khi thực hiện Luật Hôn nhân và Gia đình đối với người Lô Lô, góp phần thực hiện nếp sống văn hóa và trong quá trình xây dựng nông thôn mới, phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”.
Với dân số chỉ hơn bốn nghìn người lại phân bố tại 30 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố của cả nước, nên tại mỗi địa bàn người Lô Lô cư trú, các cuộc hôn nhân hằng năm diễn ra không nhiều. Cao Bằng là tỉnh người Lô Lô cư trú tập trung đông nhất với 2.373 người, chiếm 52,3% tổng số người Lô Lô tại Việt Nam. Riêng nhóm Lô Lô Đen chỉ tập trung ở huyện Bảo Lạc. Vì vậy, tác giả đã chọn huyện Bảo Lạc là địa bàn nghiên cứu, tìm hiểu về nghi lễ hôn nhân truyền thống của tộc người Lô Lô, với những đặc điểm chung, nổi bật nhất. Tuy nhiên, với phạm vi nghiên cứu chỉ tập trung chủ yếu ở một huyện, cuốn sách có thể có những hạn chế nhất định, rất mong nhận được sự góp ý của các nhà khoa học cùng bạn đọc về những khía cạnh mới trong hôn nhân của người Lô Lô hoặc những vấn đề được đề cập chưa sâu, để cuốn sách được hoàn thiện hơn nữa.
TÁC GIẢ
Thông tin xuất bản
- Tác giả
- TS. Mông Thị Xoan
- Thể loại
- Sách tham khảo
- Năm xuất bản
- 2020
- Số trang
- 168
- Khổ sách
- 14,5 x 20,5
