*Trích đoạn*
Hoa tường vi vẫn nở
Mặt trời đang chầm chậm tụt xuống sau dãy núi đã ngả màu tím sẫm. Những tia nắng cuối cùng yếu ớt, xoè lên chỉ đủ nhuộm vàng phần dưới của những đám mây vón cục lững lờ trôi về nơi vô định. Ở đầu hồi ngôi nhà cấp bốn lợp ngói cũ kỹ, một ông già mặc may ô ba lỗ màu xanh nhạt, quần ta kẻ sọc ngồi bó gối trên chiếc chõng tre, đặt dưới bóng cây nhãn cổ thụ xum xuê, lúc lỉu những chùm quả nặng trĩu vàng sậm, tay phe phẩy cái quạt mo cau được nén phẳng và cắt khéo, vẻ thư thái nhàn hạ.
Nhưng không phải thế. Tới gần ông, ta nhận thấy bàn tay phe phẩy cái quạt kia chỉ thuần tuý bản năng, đối lập với dáng ngồi cứng nhắc, vươn lên như nhô về phía mặt trời đang lặn, như vừa cố níu kéo vừa bất lực cam chịu. Từ hai khoé mắt của đôi mắt mở trừng trừng bất động ứa ra hai dòng lệ mỏng tang. Đó là ông già mù Nguyễn Huy. Cách đây hai năm con mắt còn lại của ông hỏng nốt sau khi bà vợ hiền thục của ông qua đời. Hai nhãn cầu của ông, một đã trở thành cát bụi gần Đồng Dù, nơi trạm quân y tiền phương phẫu thuật cho ông. Cái còn lại ông xin bệnh viện ngâm phoóc môn, cất kỹ trong tủ, dặn con cháu khi qua đời nhớ để vào áo quan cho ông.
Ông lẩm bẩm: - Thoáng cái thế mà đã ba mươi hai năm mười một tháng. Đời người cũng dài mà thời gian đi qua lại ngắn (cái khoảng rất ngắn trong dòng chảy vô cùng vô tận, vô cảm và thầm lặng, dành cho mỗi kiếp người). Chắc nay thân nó to lắm rồi đây. - Ông cất giọng khàn khàn gọi to: - Phúc ơi! - Từ trong nhà, sau tiếng dạ trong trẻo, thằng cháu đích tôn của ông trần trùng trục, trắng trẻo, khôi ngô nhanh nhẹn chạy ra, nắm lấy tay ông: - Cháu đây ạ. - Cháu vào lấy cho ông cuộn dây dù để trong tủ và cái thước ông vẫn cài ở chỗ cũ, mang ra đây cho ông. - Vâng ạ! - Thằng bé chạy vào nhà, lục cục một lát rồi mang hai thứ đó ra đặt vào tay ông. Cuộn dây dù quấn cẩn thận trông rất đẹp và chắc chắn, tưởng chừng rất khó mở ra, nhưng ông lão mù chỉ khẽ rút một nốt cài rồi kéo tuột ra rất dễ dàng như người làm xiếc. Cu Phúc ngạc nhiên: - Ông tài quá. - Ông già ân cần: - Đây là cuộn dây của bộ đội trinh sát, ai cũng phải có, như một thứ vũ khí, dùng để căng võng, vượt suối lũ, leo dốc, trèo cây và đặc biệt quan trọng là để trói tù binh, nên phải quấn như thế, khi dùng gỡ ra mới nhanh. - Phúc thắc mắc: - Bây giờ hết đánh nhau rồi, ông còn cất giữ để làm gì ạ? - Ông cười buồn: - Kỷ niệm mà cháu. Rồi ông kể cho mà nghe. Giờ thì cháu đem dây ra cuốn một vòng vào gốc cây tường vi, đánh dấu cẩn thận rồi mang lại cho ông. - Thằng bé ngoãn ngoãn làm theo. Khi mắt ông còn sáng, mỗi khi cây tường vi vào mùa khai hoa, nó vẫn thấy ông dành nhiều thời gian tưới tắm tỉa cành, bắt sâu, có khi ông ngồi thừ dưới gốc lặng lẽ hàng giờ. Nó thắc mắc, nhưng tuổi trẻ vô tâm, chỉ thoáng qua. Nay thấy ông đo đếm, nó chăm chú làm cẩn thận và để ý tìm hiểu. - Cháu căng thẳng đoạn dây đã đánh dấu rồi đo xem được bao nhiêu xăng ti mét. - Phúc đo rồi thưa: - Được hai mươi ba xăng ti ông ạ. - Ông lẩm bẩm: - Vậy là còn thiếu hai xăng ti mét nữa. - Phúc không nén lòng được, bật ra câu hỏi: - Ông đo để làm gì ạ? - Ý thức đang cuộn trôi theo dòng hồi ức, không trả lời cháu, ông hỏi tiếp: - Năm nay nó có nhiều nụ không cháu, sắp nở hoa chưa? - Cu Phúc nhanh nhảu: - Nhiều lắm ông ạ, chùm nào cũng to như cái mũ, nhiều cái đang hé nở. Nét mặt dãn ra, ông hài lòng: - Có thế chứ. Năm nay nhà ta có một mâm hoa khổng lồ hơn mọi năm cháu nhỉ? - Phúc băn khoăn: - Vâng ạ. Nhưng quả nó không ăn được. - Ông nhẹ nhàng: - Đúng thế. Không phải thứ gì ăn được mới quí. Hoa tường vi quí ở chỗ không khi nào mất mùa và nở hoa vào đúng tháng bảy dương lịch, tháng có ngày thương binh liệt sĩ. Hình như trời đất sinh ra nó để giúp ông nhớ về một kỷ niệm thiêng liêng. Năm nay cháu lên học cấp hai rồi. Vậy là cháu sắp thành người lớn. ông kể cho cháu nghe nhé. - Thằng bé háo hức: - Ông kể ngay bây giờ đi.
Giọng trầm lắng, rủ rỉ, ông kể:
- Hôm ấy, ngang chiều, một tốp trực thăng Mĩ đổ quân xuống quả đồi trước mặt đơn vị. Trời sẩm tối, tổ trinh sát của ông có nhiệm vụ tiếp cận mục tiêu, tìm hiểu tình hình để ngay đêm ấy tập kích tiêu diệt chúng. - Cu Phúc cắt ngang: - Tiếp cận mục tiêu, tập kích là gì ạ? - Ông cười: - Là thật im lặng tiến sát gần quân địch xem chúng ở những chỗ nào, hầm hố canh gác ra sao. Còn tập kích là bí mật tiến đến thật gần địch, càng gần càng tốt, bất ngờ đánh cho chúng không kịp trở tay. Ta sẽ thắng và đỡ tốn xương máu, đạn dược. - Cháu hiểu rồi ạ. Ông kể tiếp đi. - Tổ của ông có ba người là ông, chú Thuỳ và chú Quí. Chú Thùy đã đánh nhiều trận, còn chú Quí mới ở miền Bắc vào, mười tám tuổi, hơn cháu bây giờ có năm tuổi thôi. Chú ấy còn bỡ ngỡ lắm, ông phải luôn đi sát để hướng dẫn, động viên. Cả tổ nhẹ nhàng khéo léo và thận trọng tiến về phía có ánh đèn thấp thoáng. Bỗng chú Thùy dừng lại, ghé sát tai ông thì thầm: - Có mùi Mĩ. - Ông đáp: - Có thể là bọn tuần tra. Chỉ được nổ súng khi có lệnh tôi. - Bọn địch rất ranh ma, có khi nó để đèn lửa một nơi, người lại chỗ khác để lừa ta. Nhưng ở đây còn xa đỉnh đồi, nên ông đoán thế. - Phúc trố mắt: - Chú Thuỳ biết cả mùi Mĩ. - Ông cười: - Đúng. Đó là mùi mồ hôi, mùi xà phòng lính, mùi nước hoa rẻ tiền và mùi thuốc lá, quyện lại thành một thứ mùi vừa khét vừa hắc vừa nồng rất dễ nhận ra. Ba anh em tản ra, dán mình xuống đất nghe ngóng. Quả nhiên một tốp địch chừng hơn chục tên cũng đang lặng lẽ tiến về phía bọn ông, rồi đi qua. Được chừng hơn chục mét một tên nói: - Không có gì đâu, về thôi. - Bọn chúng có vẻ chủ quan. Bước chân rào rào, lộn xộn, có tên bật lửa châm thuốc. Một tên suýt dẫm vào chân ông. Bỗng một tên dừng lại. Ông nín thở. Bất ngờ một dòng nước khai nồng nặc nóng hôi hổi xối ngang xuống lưng. Không kịp kìm nén ông bật lên một tiếng hắt hơi. Tên địch kêu lên: Việt cộng! Tiếng nó nghẹt lại và gục xuống bởi một cú đòn hiểm của ông. Bọn địch nổ súng loạn xạ. Ông bảo Quí: - Trói chặt tên này lại, rồi hô to: - Toàn trung đội xung phong! - và nổ súng, Bọn địch vừa chạy vừa nổ súng tán loạn. Ông và chú Thùy vừa bắn vừa đuổi theo chừng dăm chục mét thì dừng lại quan sát. Quả như dự tính của ông, từ phía đồi cao địch tung pháo sáng lên soi tỏ mọi vật như ban ngày. Ông và chú Thùy ghi nhớ vị trí của chúng rồi lặng lẽ rút lui. Gọi hai ba tiếng không thấy Quí trả lời. Lắng nghe một lát mới thấy tiếng rên của Quí. Ông chạy tới, Quí nằm nghiêng ôm bụng: - Em bị thương rồi. Lúc ấy ông không kịp hỏi, vừa dìu Quí rút lui vừa thắc mắc. Quí bị thương thế nào nhỉ. Vì không có tiếng súng nào ở phía ấy. Mãi khi về đến căn cứ băng bó và tiêm thuốc, dần tỉnh lại Quí thì thào kể: - Em dẫm chân lên lưng hắn, lấy dây để trói. Lúng túng mãi không mở được nút. Tên địch to lớn hình như bừng tỉnh bất thần vùng dậy rút dao đâm tới tấp vào bụng em rồi bỏ chạy mất. Lỗi tại em. Các anh kỷ luật em đi.
Thông tin xuất bản
- Tác giả
- Nguyễn Văn Lạc
- Thể loại
- Sách văn học, nghệ thuật, văn hóa phẩm
- Năm xuất bản
- 2012
- Số trang
- 196
- Khổ sách
- 14,5 x 20,5
